Een besparingsregering, dure huurprijzen en achteruitgang: de Brusselaars betalen de rekening
Het nieuwe akkoord van de Brusselse regering trekt een duidelijke lijn. Voor Jan Busselen, parlementslid van de PVDA in het Brussels Parlement: “Dit akkoord kan al in drie woorden worden samengevat: besparingen, dure huurprijzen en achteruitgang op het vlak van mobiliteit.” Hieronder zijn toespraak in reactie op de algemene beleidsverklaring van de nieuwe Brusselse regering.
We hebben eindelijk een regeerakkoord. Na 600 dagen waarin heel veel middenveldorganisaties hier kwamen manifesteren voor hun toekomst. 600 dagen waarin een aantal partijen voornamelijk hebben geprobeerd om een rechtse besparingsagenda op te leggen aan de Brusselaar die daar helemaal niet voor had gestemd.
En wat staat er in dat regeerakkoord? Daarin staat dat u 800 miljoen euro wil besparen en 200 miljoen euro aan nieuwe taksen en inkomsten wil ophalen.
U kiest om 1 miljard euro te saneren op drie jaar tijd en dat op een begroting van 7 miljard euro, ik kan het niet anders noemen dan een koude besparingsregering. Couper un milliard sur un budget de 7 milliards en 3 ans, c'est énorme, c’est de l’austérité.
U wil een begrotingsevenwicht tegen 2029, terwijl geen enkele andere overheid in België zich dat vandaag oplegt. U wil harder snoeien dan de Arizona-regering.
MR, Les Engagés, Vooruit, CD&V maar ook Anders, die de radicale saneringseisen van de N-VA altijd hebben verdedigd in de onderhandelingen (dat verklaarde De Gucht nog net voordat hij de N-VA liet vallen), die partijen hebben hun stempel kunnen drukken op dit akkoord. In de lijn van de Arizona-logica. Dat erkent vriend en vijand.
Dit akkoord kiest er niet voor om wonen betaalbaar te maken, om te investeren in goed openbaar vervoer, in sterke publieke diensten, en zelfs uw beloften over veiligheid en netheid in alle wijken zijn gebaseerd op los zand. We zullen zien.
Dit akkoord laat geen enkele ambitie toe om de sociale uitdagingen in Brussel aan te pakken en om dat gebrek aan ambitie te verbergen en uw besparingen te doen slikken, bent u zeer snel gestart met een ware “goednieuwsshow”.
De verdubbeling van de Be Home-premie! Laten we wel zeggen dat die in veel gevallen meteen wordt uitgegeven, vermits de meeste gemeenten hun onroerende voorheffing al hebben verhoogd of zullen verhogen omdat ze blut zijn en op zoek naar inkomsten.
U kondigt een taxi shift aan, de verlaging van de registratierechten voor de enkelingen die zich een huis van 700 à 800 miljoen euro kunnen permitteren. U zwaait met administratieve vereenvoudiging, en u ondernam een communicatieoffensief over “orde op zaken stellen”. En dan hopen dat de mensen uw beleid slikken.
De realiteit voor de Brusselaar dreigt er zo uit te zien:
Stijgende huurprijzen. Nog langere wachtlijsten voor een sociale woning, voor opvang, voor mentale zorg, voor jeugdhulp. Een stad met meer files, een openbaar vervoer dat er verder op achteruit gaat en nieuwe taksen, tarieven en boetes.
Dat is de echte samenvatting van uw regeerakkoord!
En ja, een begroting mag geen bodemloze put worden, er kan bespaard worden op consultancykosten bv. Dat is goed, dat komt ook door de druk van de PVDA.
U bespaart op de kabinetten, dat is ook goed, maar niet op uw eigen parlementaire weddes van 7 tot 10.000 euro of op uw ministeriële privileges, zoals een woonpremie voor ministers die op enkele kilometers van hun woning werken. Ondertussen beknibbelt u wel op de premies en op de barema’s van het personeel in de administraties. Niet netjes.
Verder wil u laten geloven dat u kan snijden in de openbare diensten zonder dat de Brusselaars of het personeel in onze openbare diensten worden geraakt. Eerlijk gezegd, ik denk niet dat u zelf gelooft dat dat mogelijk is.
Ik denk dat uw project een coherent verhaal mist met een toekomstperspectief voor onze gezinnen, onze jongeren, voor de mensen die hier komen werken.
En dat is ook omdat u de olifant in de kamer niet ter sprake brengt : Brussel kampt al jaren met structurele onderfinanciering. Nochtans dragen wij bij aan de rijkdom in ons land. Maar liefst 25 miljard euro vloeit naar de andere gewesten. Dat zeg ik niet, dat zegt de Nationale Bank. We zijn een van de grote economische motoren in ons land, daarbovenop dragen we de lasten van een internationale hoofdstad, van honderdduizenden pendelaars. Maar de federale regering erkent die realiteit niet en zorgt niet voor de nodige financiering om ons gewest er echt bovenop te kunnen krijgen.
In plaats van samen de strijd aan te gaan voor de herfinanciering van Brussel, kiest u om met de oogkleppen op binnen het enge kader van het Gewest te snijden en geen verantwoording te eisen van uw collega’s in de Kamer.
Dit akkoord wil doen geloven dat u er met zware besparingen zal geraken, maar niets is minder waar. In 2029 is de kans zeer groot dat de sociale crisis, de mobiliteitscrisis en de extreme armoede zullen zijn toegenomen.
Cet accord ne résoudra pas la crise sociale, la crise de mobilité ni la pauvreté dans notre région.
U kondigt aan dat u één miljard euro wil “saneren”.
Dat is niet alleen onhaalbaar. Dat is ook economisch onverstandig.
U wil besparen op onze overheidsdiensten waarvan de 125 miljoen op het personeel. Deze besparing wil zeggen 2 tot 3000 banen minder tegen 2029. U gebruikt dure termen als fusies, optimalisaties, rationalisaties. Maar eigenlijk betekent dat minder personeel, minder expertise, langere wachttijden, meer werkdruk en slechtere dienstverlening.
U snijdt in facultatieve subsidies. Dat treft organisaties die vorig jaar al 15% besparingen moesten incasseren terwijl de problemen op het terrein dag na dag groter worden. Verenigingen die werken met vrouwen die slachtoffer zijn van partnergeweld, daklozen, mensen met mentale problemen, met verslavingsproblemen.Net die structuren die het laatste vangnet zijn voor diegenen die uit de boot vallen. Daar snijdt u 25 miljoen weg langs de ene kant en komt u met 3 tot 5 miljoen af langs de andere kant. Dat is een slag in het gezicht van dat middenveld dat ons Gewest 600 dagen lang recht hield. Vandaag worden zij gestraft met besparingen.
Naast een slechtere dienstverlening gaan de mensen meer mogen betalen. De tickets en de abonnementen voor de MIVB worden duurder. Bij Vivaqua zal de waterfactuur opnieuw stijgen.
Vous allez augmenter encore les tarifs de la STIB et de l'eau.
Entre-temps vous faites rien pour les communes qui sont sous pression. Met de federale hervorming van de werkloosheid in de tijd, wordt de structurele onderfinanciering van de gemeenten nog versterkt. In dit akkoord geen steun aan de gemeenten maar ook geen vraag om steun van de federale regering om de kosten voor de OCMW’s de komende jaren op te vangen.
Nogmaals: 1 miljard besparen zonder herfinanciering zal een enorme impact hebben op de bewoners die het nu al moeilijk hebben.
Het is onbetaalbaar geworden om in Brussel te wonen.
60.000 gezinnen staan op de wachtlijst voor een sociale woning. De Brusselse huurprijzen zijn veel sneller gestegen dan de koopkracht. Een kwart van alle huurders moet de helft van zijn inkomen geven aan de huur. Dat betekent dar andere uitgaven worden uitgesteld, kiezen tussen gezond eten of een warme woonkamer. Tussen het betalen van de waterfactuur of het bezoek bij de dokter. Zij worden de armoede in geduwd, net omdat wonen zo’n groot deel van hun budget opeist.
Wat zien we in dit akkoord?
Geen ambitieus plan voor de bouw van publieke woningen. Integendeel. Uw besparingen zullen zorgen voor minder nieuwe publieke woningen.
Geen bijdrage van grote vastgoedbedrijven, via de stedenbouwkundige lasten bijvoorbeeld. Een maatregel die u niets kost.
Geen verbetering van de werking van de huurprijsomkadering.
Deze regering neemt de wooncrisis niet serieus!
Voor de grote beursgenoteerde bouwpromotoren die vooral dure woningen bouwen, biedt u de fast lane aan. Versnelde vergunningen, dus minder democratische inspraak, minder openbare onderzoeken, minder adviezen. Het klinkt goed, maar het woonprobleem zal enkel toenemen, net zoals de armoede die daaruit voortvloeit en die u zegt te willen bestrijden.
Op het vlak van mobiliteit vrees ik voor meer stilstand dan vooruitgang. En de komende periode zal dat nog toenemen met tram 4 en 10 die gedurende een jaar onderbroken zullen worden. Metro 3 dat noodgedwongen wordt stopgezet en sommige werken zoals die aan de Sainctelettebrug die zo lang duren dat mensen zich beginnen afvragen of zij het einde van de chantier nog zullen mee maken.
Geen oplossing voor metrolijn 2, want u stelt het vervangen van rollend materieel uit. Dus nog meer incidenten, vertragingen en problemen in plaats van snel, frequent en betaalbaar openbaar vervoer. Want dat is wat Brussel nodig heeft.
u zegt het aanbod van de MIVB te willen behouden. Terwijl het de afgelopen twee jaar werd afgebouwd. Twee buslijnen werden geschrapt. Frequenties van een twintigtal buslijnen werden verlaagd. Zelfs op het aanbod voor mensen met een beperking, de Taxibus, werd er bespaard. 65 miljoen euro minder.
Er komt geen noemenswaardige uitbreiding, buiten tramlijn 15, die onder de vorige regering in de steigers werd gezet. Een tramlijn van amper 2,5 kilometer.
Wel stijgen de prijs van de gewone tickets en van de abonnementen opnieuw zoals vorig jaar en het jaar daarvoor.
Mensen die de wagen nodig hebben om te gaan werken? Die zullen betalen, met een nieuw wegenvignet dat 30 miljoen euro moet opbrengen tegen 2029.
En mensen die met een Diesel Euro 5 of een Benzine Euro 2 rijden en geen nieuwe auto kunnen kopen? Die zullen 200 tot 350 euro extra mogen betalen dankzij de LEZ. En dat noemen sommige hier een sociaal beleid.
Het rijexamen wordt duurder. Opvallend, want sommige partijen van deze meerderheid, Vooruit en Anders, jullie hebben recent nog voorgesteld om het rijbewijs gratis te maken voor jongeren aan het einde van hun schoolloopbaan. Vandaag doen jullie krak het tegenovergestelde. Jullie gaan de rijexamens duurder maken?
Dat is geen mobiliteitsvisie. Dat zijn vooral manieren om het gat in de begroting te vullen in plaats van echte alternatieven voor de auto op poten te zetten en oplossingen te vinden voor de files en de luchtvervuiling.
Met dit plan wordt er niet beantwoord aan de mobiliteitsnoden van de Brusselse bewoners en de pendelaars.
Ce plan ne répond pas aux besoins de mobilité des Bruxellois et des navetteurs.
Van veiligheid heeft u een centraal punt gemaakt. De drugsproblematiek heeft de afgelopen jaren de onveiligheid in de wijken doen toenemen. Er kwamen de hotspots, na de actie vanuit de federale regering waarbij de criminaliteit aan het Zuidstation kortstondig werd aangepakt. Het gevolg was dat een deel van de overlast zich verplaatste naar andere wijken. En u dreigt nu dezelfde fout te maken.
Enkele miljoenen voor het Noord- en Zuidstation gaan de drugsproblematiek en de overlast niet oplossen maar eerder doen verplaatsen. Eén voltijdse meer via een drugscommissaris ook niet.
Om die problemen tegen te gaan moet er ingezet worden op de strijd tegen de bendes achter de drugstrafiek, maar ook op preventie en zorg.
Dat wil zeggen: meer federale ondersteuning, in plaats van de chronische onderfinanciering van de gerechtelijke politie.
Verder moet ook de KUL-norm voor de lokale politie worden herzien. Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin belooft daar iets aan te doen vanaf 2027 en dwingt u terloops om de zes politiezones te fusioneren. Maar volgens Quintin zal "Elke Brusselaar zijn wijkagent blijven kennen." zei hij in de Kamer. Het enige probleem is dat nu al de meeste mensen hun wijkagent niet kennen omdat die niet de tijd heeft om voldoende aanwezig te zijn in de wijk. Moest de heer Quintin zich daar bewust van zijn, dan was hij vorig jaar al begonnen met het herzien van de KUL-norm, niet pas volgend jaar.
En dan is er het preventieve luik. U zegt dat u wil inzetten op de zorg rond de drugsproblematiek maar u bespaart met de ene hand op de facultatieve subsidies van die organisaties die actief zijn op dat gebied en met de andere geeft u daar dan een fractie van terug. U wil het beleid rond het geïntegreerd Welzijn en Gezondheidsplan verderzetten, maar met welke middelen?
En zoals de mensen van de vzw Lama vertelden drie weken geleden in de commissie Gezondheid, brengt dakloosheid mensen vaak in een situatie waar mentale problemen en drugsverslaving bijna onvermijdelijke gevolgen zijn. Het is dus super belangrijk dat mensen in de eerste plaats niet in situaties terechtkomen waar hun basisrechten worden geschonden. Hoe gaat u dat realiseren? We zien de voortzetting van Housing First, maar geen gedefinieerde middelen, geen duidelijke doelstellingen.
Over “de herziening” van de huisvuilophalingen, “herziening?”. U zou die net moeten versterken in plaats van te herzien. Zeker nadat het aantal ophalingen al werd verlaagd in de vorige legislatuur en nadat een hele hoop gemeenten tegelijkertijd honderden vuilnisbakken hebben weggehaald. Uw inspanningen spitsen zich echter toe op sanctionering in plaats van een netheidsplan. De enkele tientallen ondergrondse containers per jaar zijn een stap in de goede richting, maar een druppel op een hete plaat.
Ik zou nog veel willen zeggen: Bijvoorbeeld over de strijd tegen het absenteïsme, een maatregel die meer klinkt als een nieuwe jacht op langdurig zieken dan een poging om de werkdruk te verbeteren. Of over het gebrek aan ondersteuning voor de brandweer die al maanden actie voeren omdat ze structureel onderbemand zijn. Uw antwoord is het vrijmaken van 1/3 van de middelen die zij nodig hebben.
Maar ik ga het hierbij laten.
Uw regering heeft een duidelijke keuze gemaakt.
Een keuze voor zware besparingen. Een keuze voor stijgende huurprijzen en een slechter openbaar vervoer.
U wil één miljard euro besparen, maar jullie, MR, Les Engagés , Vooruit en CD&V, die ook in de federale regering zitten, jullie zorgen tegelijkertijd voor de onderfinanciering van Brussel.
En dat gaat Brussel verder achteruit doen gaan.
U doet niets op wonen betaalbaar te maken. U rolt wel de rode loper uit voor de grote vastgoedontwikkelaars.
U versterkt het aanbod van de MIVB niet. U maakt de tickets wel duurder. U voert nieuwe taksen in voor mensen die hun wagen nodig hebben om te gaan werken, zonder een echt alternatief te bieden.
En tegelijkertijd laat u de gezinnen meer betalen, voor water, voor vervoer, voor de MIVB.
Dat zijn politieke keuzes. Uw keuzes.
Wij kiezen een andere weg.
De weg van solidariteit, van samenwerking, van herfinanciering, van betaalbaar wonen, beter openbaar vervoer en leefbare gemeenten. Een beleid waar de sterkste schouders hun verantwoordelijkheid nemen, in plaats van altijd dezelfde mensen te laten betalen.
Als grootste oppositiepartij in dit parlement zal de PVDA op die nagel blijven kloppen.