De begroting van de nieuwe Brusselse regering past een besparingsbeleid toe: de kwaliteit van de openbare diensten zal dalen, terwijl hun tarieven en belastingen zullen stijgen. Dit alles zal echter niet voorkomen dat de huurprijzen blijven stijgen, noch dat de mobiliteit, netheid of veiligheid van de Brusselaars zullen verbeteren. Terwijl de regering onder leiding van de MR besparingen rechtvaardigt door het einde van het "cadeaubeleid" aan te kondigen, toont haar begroting dat deze cadeaus wel degelijk zullen blijven bestaan voor twee specifieke categorieën: projectontwikkelaars en ministers.
Na meer dan 610 dagen politieke crisis, na maanden van een regering in lopende zaken, na begrotingen in voorlopige twaalfden, heeft Brussel een volwaardige begroting voor 2026.
Normaal gezien zou je na zo’n verlamming, na zo’n lange wachttijd, eindelijk een begroting verwachten die beantwoordt aan de Brusselse noodtoestand. Een begroting die ervoor zorgt dat mensen een woning kunnen vinden, zich vlot kunnen verplaatsen en kunnen leven in propere en veilige wijken. Een begroting die onze openbare diensten overeind houdt en verenigingen de middelen geeft om hun werk voort te zetten.
Maar deze begroting is precies het tegenovergestelde.
Dit is een besparingsbegroting: een begroting die niet zal voorkomen dat de huurprijzen de pan uit swingen en die de stad dreigt lam te leggen, zonder de mobiliteit, de netheid of de veiligheid te verbeteren.
Dat moet duidelijk gemaakt worden, want in het parlement probeert men nu al de zaken te verdoezelen. De meerderheidspartijen (MR, Les Engagés, PS) noemen dit een “verantwoorde” begroting, een “herstelbegroting”, een “efficiënte” begroting, soms zelfs een “sociale” begroting.
Nee. Dit is een besparingsbegroting.
En dat besparingsbeleid is niet uit de lucht komen vallen. Het is een politieke keuze. De keuze om te zwichten onder de druk van rechts, onder leiding van de MR. De keuze om te zwichten onder de druk van banken en financiële markten. En ook de keuze voor wat Arizona federaal oplegt, die de onderfinanciering van Brussel nog verergert terwijl diezelfde partijen van het Gewest steeds grotere besparingen eisen.
Brussel kampt volgens vrijwel alle partijen met een tekort aan middelen. Maar weinigen durven die redenering tot het einde door te trekken. Brussel heeft een tekort aan middelen omdat het structureel ondergefinancierd is. Er zijn extra bevoegdheden bijgekomen zonder bijhorende financiering. Brussel creëert enorm veel welvaart, maar plukt er de vruchten niet van. Ze vangt duizenden pendelaars op, mensen die in haar ziekenhuizen verzorgd worden, die er komen voor hun vrije tijd en die gebruikmaken van haar openbaar vervoer; en dat is maar goed ook: Brussel moet iedereen verwelkomen, en in de best mogelijke omstandigheden. Tegelijk draagt ze enorme lasten, onder meer op het vlak van veiligheid, en zijn de sociale noden er groter dan elders in het land. Onze regio heeft compensaties nodig voor die inspanningen, en er is een goede reden waarom er al bestaan. De regering zegt het zelf: sommige zijn al meer dan 10 jaar niet geïndexeerd! En wat is hun reactie op deze onrechtvaardige situatie? Besparen!
Dat is volkomen onrechtvaardig.
En het is gevaarlijk.
Want Brussel is geen regio die in luxe zwemt. Brussel is al een regio die worstelt om in de basisbehoeften te voorzien. Er is een tekort aan betaalbare woningen. De gemeenten en OCMW's worden verstikt. Verenigingen proberen te compenseren waar ze kunnen, maar worden zelf ook verstikt. Werknemers van de openbare diensten zijn al overbelast.
Met andere woorden: Brussel heeft niet te veel openbare diensten. Brussel heeft niet te veel sociale uitgaven. Brussel is niet te solidair. Brussel heeft te weinig middelen. En hun antwoord daarop? Nog meer middelen afnemen.
Dus wanneer we horen dat Boris Dilliès (MR), minister-president, zegt dat het tijdperk van cadeaus voorbij is … dan schrikken we daarvan.
Wie heeft hier in Brussel eigenlijk cadeaus gekregen? Wie?
Het gezin dat zijn huur niet kan betalen, heeft dat cadeaus gekregen? Nee!
De werknemer die vastzit in de files, heeft die cadeaus gekregen? Nee!
De vrouw die in een vuile straat woont, heeft die cadeaus gekregen? Nee!
De jongere die geconfronteerd wordt met schietpartijen in zijn wijk, heeft die cadeaus gekregen? Nee!
Hebben de werknemers van MIVB, van Actiris, van Net Brussel cadeaus gekregen? Nee! Ze werken zich uit de naad om deze regio draaiende te houden! En nu wil de regering hen daarvoor straffen.
We moeten stoppen met die retoriek. De Brusselaars hebben geen cadeaus gekregen. Ze hebben alleen gezien dat hun huur de pan uit swingt, dat ze geen woning meer kunnen kopen, dat hun stad vuiler wordt en de veiligheid achteruitgaat, en dat de files blijven aanslepen en de metro’s in brand vliegen.
Maar waar er wél echt cadeaus werden uitgedeeld, met name aan projectontwikkelaars, gaan die gewoon verder.
Kanal, een cadeau voor ontwikkelaars, waaronder een dochteronderneming van de groep Ackermans & van Haaren, gaat door: 60 miljoen in de begroting van 2026.
Neo, opnieuw een cadeau voor ontwikkelaars, gaat ook verder: 150 miljoen euro van het Gewest.
Metro 3, een enorm cadeau voor de projectontwikkelaars, wordt gedeeltelijk verdergezet.
Ook de privileges van ministers blijven overeind, met woonvergoedingen van €1650 bovenop lonen van meer dan €10.000 per maand. Boris Dilles en Dirk De Smedt (minister van Begroting van Anders) hebben zelfs trots verklaard dat ze die €1650 per maand zullen behouden.
Dat is de kern van het debat.
Ze proberen de realiteit natuurlijk te verdoezelen. Ze zeggen: er zijn toch investeringen, er zijn toch prioriteiten, er is toch een sociaal luik, er zijn toch positieve maatregelen. Maar ze zeggen er niet bij dat wat ze langs de ene kant als goed nieuws presenteren, langs de andere kant dubbel zo hard weer afnemen.
Een begroting moet je immers in haar geheel bekijken, niet alleen de punten waarover gecommuniceerd wordt.
Hun traject is duidelijk: het tekort in drie jaar tijd fors terugdringen, met 800 miljoen aan besparingen en 200 miljoen die ze uit de zakken van de werkende klasse halen.
Ze kiezen ervoor om 84 miljoen te besparen op personeel van de openbare diensten, waarvan 50 miljoen alleen al door een aanwervingsstop (door vertrekkers niet te vervangen).
Ze behouden en versterken die aanwervingsstop, en passen die zelfs toe op onmisbare functies.
Ze besparen op werkingskosten zonder toe te lichten waar ze precies zullen toeslaan. 17 miljoen minder.
Ze besparen ook op organisaties die op het terrein actief zijn, terwijl die nochtans cruciaal zijn voor de sociale samenhang van het gewest.
Ze verhogen de tarieven (wat 5 miljoen zou moeten opleveren via de MIVB-tarieven).
En ze houden alles bewust vaag, zonder details over de begrotingsposten … daarvoor moeten we wachten op de begrotingsaanpassing.
En dan zeggen ze: dit zijn geen besparingen?
Maar 84 miljoen besparen op personeel in de openbare diensten, wat is dat dan?
Een strengere aanwervingsstop, wat is dat dan?
Tientallen miljoenen weghalen bij diensten die al onder druk staan, wat is dat dan?
Gebruikers meer laten betalen terwijl ze minder dienstverlening krijgen, wat is dat dan?
Ze zeggen: er vallen geen ontslagen in de openbare diensten.
Maar honderden functies laten verdwijnen door niet-vervanging, tijdelijke contracten laten aflopen, ook mensen die om andere redenen dan pensioen vertrekken niet vervangen, teams onder druk zetten en de werkdruk verhogen, waardoor de dienstverlening onvermijdelijk achteruitgaat, wat is dat dan?
Ze zeggen: we beschermen de voorkeurstarieven bij de MIVB. Maar tegelijk kondigen ze een hervorming van de andere tarieven aan.
Als ze die andere tarieven verhogen, laten ze de meerderheid van de gebruikers betalen. En dat alles na meerdere prijsstijgingen in slechts enkele maanden.
Ze zeggen: we helpen de gemeenten en de ziekenhuizen.
Maar niet elke gemeente heeft een ziekenhuis. En ja, de dotaties stijgen, maar het is nog altijd niet duidelijk hoe die verdeeld zullen worden. Bovendien is er anderzijds ook nog eens 15 miljoen minder dotatie voor water voor de gemeenten.
Ze zeggen: de Be Home-premie wordt verdubbeld.
Maar niet in 2026. Ze gebruiken dit argument om de mensen te doen geloven dat de begroting voor 2026 geen bezuinigingsbegroting is, voor ze nog maar wordt uitgevoerd. Maar dat blijft hypothetisch en de financiering is onzeker.
Ze zeggen: we investeren in huisvesting, we gaan 1100 woningen creëren.
Deze 1100 woningen zijn niets meer dan de voortzetting van het beleid dat de voormalige staatssecretaris voor huisvesting, Nawal Ben Hamou, tijdens de vorige legislatuur lanceerde. Maar aan de andere kant gaan ze 450 volkshuisvestingseenheden en twee gebouwen die zouden worden omgevormd tot sociale woningen verkopen ...
Het is dus wel degelijk een bezuinigingsbegroting.
En deze bezuinigingen treffen in de eerste plaats de openbare diensten, het personeel dat deze diensten beheert en hun gebruikers.
Neem Actiris.
Ze zeggen dat ze de werkgelegenheidsgraad willen verhogen tot 70%, meer mensen weer aan het werk willen krijgen en steun willen bieden aan meer kwetsbare groepen, met name langdurig zieken. Tegelijkertijd organiseren ze besparingen bij het personeel van Actiris, dat toch al onderbezet is. Dit is niet serieus. Het is niet logisch. En het is al helemaal niet sociaal. 44 miljoen minder voor het Actiris-budget is onverantwoord.
Concreet zullen er tegen 2026 tientallen jobs verloren gaan, ook in de eerste lijn. Dit betekent minder personeel voor onthaal, oriëntatie, opvolging, begeleiding en ondersteuning. Minder capaciteit om op een menselijke manier om te gaan met werkzoekenden, die vaak een ingewikkelde achtergrond hebben en vooral hulp nodig hebben.
Ze snoeien ook in een hele reeks regelingen voor professionele integratie, begeleiding, opleiding en ondersteuning. Deze begrotingslijnen betekenen in de praktijk minder sociaal werkers, opleidingsprojecten die op de tocht komen te staan, verenigingen in moeilijkheden en uiteindelijk honderden jobs die de komende jaren worden uitgehold of geschrapt.
Ze moeten ook ophouden met zeggen dat ze de gesco's niet raken, wat niet waar is. Het verlagen van de premies voor gesco's (gesubsidieerd contractuelen) met 5% zal precies daartoe leiden. De verenigingen kunnen dit niet met eigen middelen compenseren en lopen daarom het risico dat ze mensen moeten ontslaan. De gesco's worden dus wel degelijk getroffen. Het is echter een systeem dat in de loop der tijd in feite een structureel mechanisme is geworden om de non-profit te laten functioneren. Net als de facultatieve subsidies die verre van facultatief zijn, zijn de gesco's essentieel voor het functioneren van het maatschappelijk middenveld. En precies daar willen ze 25 miljoen besparen ...
Het is volledig onsamenhangend. De Arizona-regering sluit werkzoekenden uit en vervolgens doen ze in Brussel niets om hen te begeleiden, integendeel, ze snijden in de middelen voor Actiris en professionele integratie. FEBISP waarschuwt dat 16.500 plaatsen voor opleiding, begeleiding naar werk en vormende tewerkstelling voor mensen die uitgesloten zijn van een werkloosheidsuitkering op de tocht komen te staan. FEBISP stelt dat de integratiesector zo'n 2500 werknemers telt en dat deze sector gedwongen zal worden om zijn personeelsbestand drastisch in te krimpen. Compleet onbegrijpelijk. Wat willen ze nu eigenlijk? 70% werkgelegenheidsgraad of 70% meer daklozen?
Dezelfde logica geldt voor Net Brussel.
Dezelfde logica geldt voor de MIVB. Dezelfde logica geldt voor Leefmilieu Brussel. Dezelfde logica geldt voor Visit.brussels. Dezelfde logica geldt voor Hub.brussels, waarvan het budget zo drastisch is verlaagd dat tientallen kantoren in het buitenland zullen moeten sluiten. Te beginnen met het kantoor in Havana. Iemand van de MR zei "het is uit met de pret in Havana" ... Wat een arrogantie! Het Cubaanse volk wordt verstikt door de Verenigde Staten, het is een misdaad tegen de menselijkheid, ze hebben nu meer dan ooit hulp nodig en de MR toont zich schaamteloos minachtend ...
Dezelfde bezuinigingslogica voor de duizenden verenigingen op het terrein.
Maar de dienst staat niet op zichzelf. De dienst bestaat dankzij het personeel. Medewerkers die vuil oprapen, die rondrijden, die schoonmaken, die begeleiden, die antwoorden, die repareren, die verwelkomen, die branden blussen, die de stad overeind houden. En ze hebben besloten om op hun rug te bezuinigen.
Dat is de realiteit.
Op het gebied van huisvesting voert de regering het MR-programma langzaam uit.
En dit is ongetwijfeld een van de ernstigere punten van deze begroting, want we hebben het hier over de grootste sociale crisis in Brussel.
Tienduizenden huishoudens hebben moeite om de huur te betalen.
60.000 gezinnen wachten op een sociale huurwoning.
Jaarlijks verlaten 40.000 gezinnen het gewest omdat ze niet kunnen rondkomen.
Mensen wonen in te kleine, ongeschikte en slecht geïsoleerde woningen.
En wat doet de regering eraan?
Ze blijven maar zeggen dat ze 1100 woningen gaan creëren ... maar ze leggen vervolgens uit dat er 776 worden opgeleverd in 2026 en 282 in 2027, en daarna? stilte ... dus de conclusie is: de 1000 wooneenheden zijn de eenheden waarvan de bouw al in voorgaande jaren is gestart, en dan zal er niets meer bij komen, nada, geen nieuwbouw deze legislatuur ...
En daarnaast verkopen ze 450 volkshuisvestingseenheden. En twee grote gebouwen die omgevormd zouden worden.
Het gevaar bestaat dat het huurprijzenrooster naar boven wordt bijgesteld. Hoe kunnen we voorkomen dat de huren de pan uitrijzen met een instrument dat zich aanpast aan de marktprijzen, terwijl de markt juist het probleem is?
Dat is hun huisvestingsbeleid, en dat beleid komt precies overeen met wat de MR wilde ...
En voor de duidelijkheid: als een regering 450 volkshuisvestingseenheden verkoopt in een stad waar 60.000 huishoudens wachten op een sociale huurwoning, dan is dat geen verantwoordelijk beleid, maar de toekomst op het spel zetten.
Want deze publieke woningen zijn straks voorgoed weg. Dit betekent minder volkshuisvesting, minder huurinkomsten voor de publieke sector, minder neerwaartse druk op particuliere markthuren ...
Dezelfde logica geldt voor stedenbouw. Ze schikken zich naar de eisen van de grote projectontwikkelaars: minder garanties, minder tijd voor participatie, minder beperkingen, meer snelheid. Alles in naam van de vereenvoudiging. Maar voor wie?
Sneller betaalbare woningen bouwen, graag.
Sneller de volkshuisvesting versterken, graag.
Sneller aan de behoeften van de bevolking voldoen, graag.
Maar versnellen voor particuliere winsten, nee bedankt.
En dat is precies wat ze van plan zijn. Ze maken de weg vrij voor meer grote projecten, die niet als hoofddoel hebben om aan de behoeften van de Brusselaars te voldoen, maar om het rendement voor privéspelers veilig te stellen.
En dan is er nog Renolution.
Ook hier moeten we eerlijk zijn. De Renolution-premies waren niet perfect. Ze leveren de overheid niet hetzelfde rendement op als een derdebetalersregeling. Ze waren niet genoeg gericht op de huishoudens die ze het meest nodig hebben. Het systeem moest worden bijgesteld. Maar om ze abrupt af te schaffen, zonder stevig alternatief, in een stad waar energierenovatie onmisbaar is, is een politieke fout.
Ze besparen dit jaar al 10 miljoen. En vervolgens gaan ze de Renolution-premies afschaffen, waardoor mensen leningen moeten aanvragen waarvan we nog steeds niet weten hoe ze worden toegekend ...
Maar de renovatieverplichtingen zelf blijven.
Het werk moet gedaan worden.
En dat kost geld.
Dus wat gaat er gebeuren? Ofwel gaan verhuurders toch renoveren en schuiven ze de rekening door aan hun huurders. Ofwel zullen ze verkopen omdat ze niet kunnen renoveren, en bovendien zullen ze daarvoor gestraft worden met gigantische boetes. En als dat het geval is, wie koopt er dan? Bescheiden huishoudens? Natuurlijk niet. Rijkere spelers, investeerders en speculanten.
In beide gevallen bestaat dus het risico dat dit verdere stijging van de huren en speculatie aanwakkert.
Ze schaffen de premies af, behouden de verplichtingen, praten over slecht geregelde renteloze leningen, er is nog niets gedefinieerd en uiteindelijk zijn het nog steeds de huurders en kleine vastgoedeigenaren die gaan betalen. Dat is hun beleid.
Ondertussen is er nog steeds geen serieuze poging gedaan om de huren te reguleren. Nog steeds geen breuk met die idiote logica van het toekijken hoe de markt dol draait en hopen dat hij zichzelf zal reguleren.
Zolang ze weigeren om het af te dwingen, zolang ze weigeren om het aantal sociale woningen massaal te verhogen, zolang ze weigeren om de huren te plafonneren, zal de huisvestingscrisis voortduren en zullen de huren blijven stijgen.
Als het op mobiliteit aankomt, volgt hun budget dezelfde logica: meer doen betalen, minder aanbieden dan zou moeten, dingen vaag houden.
De MIVB, de Brusselaars en de pendelaars maken het elke dag mee. Dit is geen budgettaire abstractie. Het is de bus waar je te lang op wacht. De stampvolle metro. De tram die te laat is. De lift die niet werkt. Het traject wordt ingewikkelder. De dag wordt extra vermoeiend.
En wat hebben ze al gedaan? Besparingen. Busroutes geschrapt. Minder regelmaat, ook tijdens de spits op veel busroutes. Nu kondigen ze 16 miljoen bezuinigingen aan op personeel en besparingen door verschillende loonschalen in te voeren. 20 miljoen aan besparingen op de werking van de MIVB, terwijl er al 65 miljoen is bespaard in 2025. Tegelijkertijd bereiden ze nog meer prijsverhogingen voor. 5 miljoen halen uit de zakken van de gebruikers.
We hebben het tenslotte over een regio waar metrotreinen uit de jaren 1970 nog steeds in gebruik zijn en vuur vatten omdat ze niet snel genoeg worden vervangen of niet goed worden onderhouden. Maar ze snijden toch ...
Een moratorium op operationeel personeel in 2026 is nonsens. Mobiliteitsminister Elke Van den Brande zei het zelf: Dat zal flexibiliteit vragen van het personeel van de MIVB. Alsof ze al niet genoeg aan hun hoofd hadden?
Dan is er het autovignet, waaraan ze willen verdienen, en nieuwe taks erbij dus, en vooral de chaos rond de LEZ. Duizenden mensen zijn in het ongewisse gelaten, slechts een paar dagen voordat de boetes van 350 euro opnieuw worden ingevoerd. Hoe is het mogelijk dat ze, terwijl ze grote beloften hadden gedaan om mensen te helpen, terwijl ze heel goed wisten dat 1 april een streefdatum was, de mensen in het ongewisse lieten en uiteindelijk aankondigden dat er op 1 april geen boetes zouden zijn, ook al waren ze het binnen de regering onderling niet eens? Het is nochtans niet ingewikkeld om de boetes op te schorten tot het einde van het jaar, een duidelijke maatregel voor iedereen.
Ze gaan het openbaar vervoer afbreken en tegelijkertijd mensen straffen die de auto gebruiken. Ze organiseren impasses.
Wat Taxibus betreft, is de aangekondigde vermindering van de diensten voor mensen met beperkte mobiliteit, in combinatie met een overgang naar gedeeltelijke privatisering, onaanvaardbaar. Nogmaals, wie gaat dat betalen? Degenen die het meest behoefte hebben aan een betrouwbare openbare dienst.
Laten we ook terugkomen op de netheid.
De enigen die echt blij zullen zijn met hun hervorming van de afvalinzameling zijn de 2,5 miljoen ratten die al in Brussel rondlopen.
Dat is de waarheid op het terrein.
Ze willen de ophaling van witte zakken afschaffen. Ze willen de ophaling van gele zakken terugbrengen naar slechts één keer per 15 dagen, zoals dat al bij de groene zakken het geval is. En ze durven zeggen dat de netheid er niet op achteruit zal gaan? Serieus ? Ze durven beweren dat mensen hun dozen gemiddeld maar om de 15 dagen buiten zetten? Hebben ze de toestand gezien van bepaalde straten in Jette of Evere sinds de ophaling van de witte zakken werd afgeschaft? Hebben ze gesproken met grote gezinnen, ouders met jonge kinderen, mensen die in kleine flats wonen zonder kelder, balkon of binnenplaats? Waar laten ze de luiers voor een hele week in een flat zonder balkon? Waar?
In Brussel hebben veel huishoudens noch de ruimte noch de omstandigheden om meer zakken op te slaan voor een hele week of veertien dagen. Dus wat gaat er gebeuren? De zakken worden op het verkeerde moment buiten gezet. Ze zullen langer op straat blijven staan. Ze zullen zich opstapelen. Ze zullen nog meer ongedierte aantrekken. En dan komt de regering praten over het responsabiliseren van de inwoners ...
Nee. De verantwoordelijkheid ligt bij hen.
Minder ophalen in een dichtbevolkte stad als Brussel, waar zoveel mensen in kleine woningen wonen, betekent meer vuil op straat organiseren. En ja, de enigen die hier blij mee zullen zijn, zijn de 2,5 miljoen ratten, niet de bewoners.
Ondertussen wordt er ook gesneden in personeel en operationele kosten bij Net Brussel. Zonder serieus overleg met de werknemers. Zonder duidelijkheid over de precieze gevolgen. Dus minder ophalingen, minder personeel, minder operationele middelen, maar meer praten over efficiëntie. Dat houdt geen seconde stand.
Hetzelfde geldt voor de veiligheid.
Tijdens de campagne beloofde de MR ons een totale verandering. We zouden zien wat we zouden zien. Als het ging om schietpartijen, drugshandel en onveiligheid, zou rechts eindelijk laten zien wat het kon.
En wat zien we in dit budget? Er werd ons verteld dat er 10 miljoen nodig zou zijn om de stations veiliger te maken, maar nu zien we 3 miljoen voor 2026, en daar zit ook nog een schoonmaakcomponent in. Er moet dus concreet uitgelegd worden wat hiermee wordt gefinancierd.
Maar bovenal moeten we ophouden ons illusies te maken. De kern van de strijd tegen de grote drugshandel, tegen de netwerken, tegen de grote vissen, speelt zich grotendeels af op federaal vlak, met de middelen van de politiezones, met de federale gerechtelijke politie, met echte lokale politie, met langetermijnacties. Als de regionale regering deze strijd niet aangaat met de federale regering, dan zullen hun eenmalige aankondigingen slechts een oppervlakkig effect hebben, een eenmalige deal die nooit iets heeft opgelost.
En dan is er nog een diepere waarheid: ze zullen het probleem van onveiligheid op lange termijn nooit oplossen door sociale afbraak in Brussel.
Ze zullen het probleem van geweld niet oplossen door de openbare diensten te verzwakken.
Ze zullen het probleem van drugshandel niet oplossen door de baanonzekerheid te laten exploderen.
Ze zullen het probleem van spanningen in lokale buurten niet oplossen door banen te schrappen, de structuur van het gemeenschapsleven te ondermijnen en buurtdiensten te verminderen.
Met andere woorden: hun begroting pakt de onderliggende oorzaken van onveiligheid niet aan en zal deze in veel gevallen alleen maar verergeren.
Ik wil ook iets zeggen over het DBDMH-systeem. Brandweerlieden roeren zich al maanden. Ze vragen om nieuw aanwervingen. Ze waarschuwen voor onderbezetting. Ze zeggen dat ze 200 extra mensen nodig hebben om goed en veilig te kunnen werken. En wat was hun reactie? Vage aankondigingen. Geen serieuze details over concrete aanwervingen. Ook hier gaat communicatie vooraf aan concrete actie.
En dan is er nog de kwestie van privileges, want dat is geen secundaire kwestie. Het zegt iets over hun project.
Het is niet alleen schokkend als leden van de regering huisvestingsvergoeding ter waarde van 1.650 euro netto bovenop hun toch al zeer hoge inkomen blijven ontvangen, terwijl dezelfde regering aan een hele regio uitlegt dat men de broekriem moet aanhalen. Het is obsceen.
En als we dit aan de kaak stellen, krijgen we te horen dat het populisme is. Nee. Wat populistisch is, is iedereen behalve jezelf vragen om offers te brengen. Wat populistisch is, is voor de camera's de apostel van de bezuinigingen spelen terwijl je je privileges veilig stelt.
Tot slot: we moeten niet de indruk wekken dat alles al besloten is.
Ten eerste omdat hun budget lang niet zo solide is als ze beweren. Ze zijn het nog lang niet over alles eens. Ze hebben zich gehaast en we weten niet eens waar ze het wel of niet over eens zijn. Veel blijft onduidelijk. Sommige van de aangekondigde besparingen zijn niet gedetailleerd. De bezuinigingen op de werkingskosten maken niet duidelijk waar ze zullen toeslaan. Voor dit jaar zijn besparingen van 50 miljoen op consultancy aangekondigd, nog voordat er een serieuze inventarisatie is uitgevoerd. Een deel van de inkomsten is gebaseerd op fragiele hypotheses . De verkoop van activa is een eenmalige opbrengst, geen duurzame oplossing. En er is altijd het zwaard van Damocles dat boven de herclassificatie van bepaalde financiële transacties hangt, wat de schuld en het tekort nog verder zou kunnen verergeren.
In naam van het deficit nemen ze immers walgelijke maatregelen. Het is echter duidelijk dat ze daar niet in gaan slagen.
Het is ronduit ongerijmd: men kondigt besparingen aan, maar slaagt er niet in het begrotingstekort terug te dringen. De onzekerheden blijven te groot, terwijl er met cijfers wordt gegoocheld zonder echt te weten welke keuzes men gaat maken. Ondertussen loopt de schuld verder op — dit jaar alleen al met 1,7 miljard euro. Als dit het tempo aanblijft, verdwijnt ook het fundamentele probleem niet: onze aanhoudende afhankelijkheid van de banken en een schuldenlast die alsmaar zwaarder op de openbare financiën weegt.
Dat zien we trouwens ook in de andere gewesten en op federaal niveau: besparingen gaan er hand in hand met een verder oplopende schuld. Federaal gebeurt dat onder meer onder het mom van investeringen in oorlog en defensie. In Wallonië, in de Franse Gemeenschap en eigenlijk overal zien we hetzelfde. Overal slaat de besparingslogica toe, zonder dat de tekorten worden teruggedrongen. Overal vallen ze de solidariteit aan, overal treffen ze de werknemers en lossen ze helemaal niets op.
Bovendien zijn ze ook nog eens onderling verdeeld — zelfs over de omvang van de besparingen. Sommigen erkennen openlijk dat dit een begroting is die pijn doet, terwijl anderen het tegendeel blijven beweren.
En dat doet ertoe. Een regering die onder druk gezet wordt, kan terugdeinzen. Een regering onder druk kan plooien.
Dat zien we ook federaal, met Arizona. Al meer dan een jaar kondigt die regering grote antisociale campagnes aan. En toch blijft ze ter plaatse trappelen. Waarom? Omdat de wereld van de arbeid enorme druk uitoefent. Er zijn betogingen, stakingen en een sociale mobilisatie aan de gang zoals we die al jaren niet meer gezien hebben. Niets gebeurt vanzelf wanneer mensen vechten voor hun rechten.
Ook in Brussel is er al verzet.
De werknemers van Net Brussel kwamen al in beweging. De brandweer kwam in actie. Wie actief is in de non-profitsector en de integratie op de arbeidsmarkt waarschuwen voor de verwoesting die op komst is. Op 7 april komt de non-profit op straat. Ze vragen werkmiddelen, geen afbraak. "Lever ons niet over aan de markt! Laten we de akkoorden in de non-profitsector verder afwerken", zo luidt hun boodschap. Gebruikers van Taxibus verdedigen hun dienstverlening. Werknemers van visit.brussels komen in actie tegen de besparingen waarvan ze het slachtoffer zijn. De vakbonden waarschuwen dat de geplande besparingen zouden kunnen leiden tot het schrappen van 90 van de 160 banen. Wie het op visit.brussels gemunt heeft, valt de hele toeristische keten aan: horeca, cultuur en een groot deel van de economie. Ook Inforgazelec roert zich. Ze vragen garanties voor hun werkingsmiddelen, want hier heerst onduidelijkheid. Op 27 maart vonden op het Beursplein acties plaats voor betaalbaar wonen.
Dit betekent slechts één ding: hun begroting is niet onvermijdelijk. We kunnen hun sociale afbraak nog altijd tegenhouden.
Dit moet gebeuren! Want zij gaan niets oplossen: noch de sociale uitdagingen, noch het begrotingstekort, noch de afhankelijkheid van de banken. Wat ze wél doen, is het sociale weefsel afbreken: alle lagen van werknemers die cruciaal zijn voor de samenhang en solidariteit in onze regio. Ze ondermijnen het werk van wie zorg verleent, wie op de barricades staat voor een menselijke wereld, wie met een kritische blik naar de ontwikkeling van de wereld kijkt.
Hun maatschappijmodel dat de mensen niet centraal stelt, willen we gewoonweg niet!
Met de PVDA gaan we aan de kant staan van wie weigert te aanvaarden dat Brussel stukje voor stukje verkocht wordt en dat de openbare diensten verder verzwakt worden om nieuwe markten voor de privé-sector te openen, van wie weigert de rekening te betalen voor een crisis die hij niet veroorzaakt heeft, van wie strijdt voor een herfinanciering van Brussel. Daar wordt immers de echte strijd gevoerd. De PVDA staat aan de kant van wie een andere weg wil opgaan, deze van meer sociale woningen, een echte huurregulering, een moderne en betaalbare MIVB, herfinancierde gemeenten, versterkte openbare diensten, beschermde verenigingen en een Gewest dat ondersteunt in plaats van bestraft.
Hun begroting zal Brussel niet redden. Ze zal Brussel nog meer schade toebrengen: openbare dienst per openbare dienst, wijk per wijk, factuur per factuur.
En waarvoor? Om de markten te sussen? Om de banken gerust te stellen? Om rechts te bewijzen dat we ook hier een Arizona-bis in het leven kunnen roepen?
We weigeren deze logica te aanvaarden.
We weigeren bezuinigingen die de onbetwistbare horizon van Brussel worden. We weigeren te aanvaarden dat arbeiders, huurders, tram- en busgebruikers, werkzoekenden en verenigingen de rekening betalen, terwijl anderen hun privileges en winsten behouden. We weigeren een Brussel van hoge huurprijzen, immobiliteit, verzwakte openbare diensten en smerige straten.
Als we hen hun gang laten gaan, richten ze Brussel ten gronde. Dit hoeven we echter niet te laten gebeuren. Er is een andere manier. Er is mobilisatie. Er is krachtsverhouding. Er is strijd.
In deze strijd zal de PVDA zijn rol ten volle blijven spelen.